Skąd bierze się blokada przed biologią i jak ją przełamać?

Blokada przed nauką biologii powoduje odkładanie powtarzanie materiału na później, stres i poczucie bezradności. Często wynika ze złego podejścia do przyswajania materiału, a nie z lenistwa czy braku zdolności. Zobacz, co zrobić, aby przełamać narastający stres i skupić się na nauce biologii.

Prokrastynacja a opór przed nauką

Ciągle przesuwasz moment rozpoczęcia nauki i zajmujesz się innymi czynnościami? Prokrastynacja, która staje się nawykiem sięgania po przyjemności oraz działania, które przynoszą ulgę, zamiast wykonania najpierw ważnych zadań jest poważnym problemem, z którym mierzy się wiele uczniów.

Możesz także czuć niechęć i opór przed rozpoczęciem nauki, wynikający ze stresu, zmęczenia czy braku motywacji. Taka emocjonalna reakcja może być też spowodowana złymi doświadczeniami czy brakiem efektu wynikającego z wysiłku intelektualnego. Nie musi to jednak oznaczać, że nie uda Ci się zdobyć wiedzy potrzebnej na maturę. Zrozumienie swojego problemu i stworzenie planu działania jest pierwszym krokiem do przełamania swojej blokady. 

Warto jednak pamiętać, że motywacja rzadko pojawia się przed podjęciem działań. Albert Badura w swoich badaniach z 1997 roku rozwinął teorię, wskazującą, że gotowość do pracy jest większa wraz z kolejnymi, nawet bardzo małymi, krokami. W ten sposób łatwiej udowodnić sobie, że jest się w stanie zakończyć z sukcesem podjęte działania. Ważną funkcję ma w tym dopamina, która jest neuroprzekaźnikiem odczuwania nagrody. Obecnie w skupieniu się na nauce i uzyskiwaniu jej z ukończonych zadań utrudniają smartfony czy media społecznościowe. Są to silne bodźce z łatwo dostarczalną dopaminą, przez które, jak pisała w 2021 roku Anna Lembke, mózg przyzwyczaił się do natychmiastowych nagród. Z tego powodu, jeśli coś wymaga więcej wysiłku poznawczego, jak nauka biologii, odkładanie jej na później i opór mogą narastać.

Dlaczego biologia wywołuje poczucie blokady?

Biologia może wywoływać w uczniach blokadę ze względu na ilość materiału, który należy opanować, aby zdobyć pozytywny wynik z matury. Przedmiot obejmuje wiele działów o szerokiej tematyce ze specjalistycznymi pojęciami, które bez odpowiedniego uporządkowania mogą się mieszać. Chęć zbyt szybkiego zapamiętania ich może prowadzić do przemęczenia i stworzenia blokady.

Dlatego ważny jest plan z etapami nauki mniejszych partii materiału, które będzie można regularnie powtarzać. Do tego warto wykorzystywać go w praktycznych zadaniach z arkuszy maturalnych. Możesz stworzyć taki system samemu lub wykorzystać gotowy kurs maturalny z biologii, korzystający z profesjonalnego podejście do uczniów. Sprawdzi się ono nawet przy pojawiających się trudnościach i często przy początkowym poczuciu bezsilności.

Jak zmienić sposób nauki, aby zmniejszyć opór?

Przełamywanie blokady do nauki bywa trudne i może trwać dłuższy czas. Ważne jednak, aby rozpocząć od zmiany swojego podejścia czy próby zmotywowania się. Zamiast koncentrowania na negatywnych aspektach, jak ilość tematów czy trudność w zapamiętywaniu, skup się na zrozumieniu części procesów, wykorzystuj pomoce wizualne i mapy myśli, które porządkują wiedzę. Ciągła koncentracja na niepowodzeniach według artykułu Iwony Grzegorzewskiej z 2012 roku może znacznie obniżać pozytywne wyniki.

Skuteczną strategią może być rozbicie swoich działań na drobne czynności jak przeczytanie strony notatek, rozpisania schematu jednego procesu czy rozwiązanie jednego arkusza zadań. Podobnie działa metoda opisywana przez R.F. Baumeistera, który dla zmniejszenia oporu radzi umówić się samemu ze sobą, że będziesz uczyć się tylko parę minut. W rzeczywistości, gdy się skupisz, często trwa ona dłużej. W pozbyciu się oporu pomagają także specjaliści – psychologowie, którzy są w stanie dotrzeć do sedna posiadanego problemu.

Z blokadą przed biologią pomoże walczyć kontrola swoich postępów i świadome wracanie do trudniejszych tematów. Opanowanie problematycznych działów może znacznie obniżyć stres i przywrócić wrażenie sprawczości. Uporządkowanie chaosu w materiale i systematyczna praca, wykorzystująca także wizualne elementy, pomoże biologii być mniej obciążającą psychicznie. Gdy stanie się mniej stresująca, łatwiej będzie Ci przechodzić przez kolejne etapy.

Artykuł sponsorowany